İşten Ayrılan Her İşçi Kıdem Tazminatı Alabilir mi?

Çalışma hayatında en çok merak edilen konulardan biri kıdem tazminatıdır. Özellikle işten ayrılmayı düşünen veya iş sözleşmesi işveren tarafından sona erdirilen çalışanlar, kıdem tazminatı alıp alamayacaklarını merak etmektedir.

Ancak işten ayrılan her işçinin kıdem tazminatına hak kazandığını söylemek mümkün değildir. Kıdem tazminatına hak kazanabilmek için kanunda belirtilen bazı şartların gerçekleşmesi gerekir.

Kıdem Tazminatı İçin Kaç Yıl Çalışmak Gerekir?
Kıdem tazminatının temel şartlarından biri, işçinin aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olmasıdır.

Bir yıllık çalışma süresi tamamlanmadan iş sözleşmesi sona ererse, kural olarak kıdem tazminatı hakkı doğmaz.

Burada önemli olan nokta, işçinin aynı işverene bağlı çalışma süresidir. İşyerinde yapılan işin veya pozisyonun değişmesi, tek başına çalışma süresini sıfırlamaz.

Hangi Durumlarda Kıdem Tazminatı Alınabilir?
İşçinin en az bir yıllık çalışma şartını sağlaması tek başına yeterli değildir. İş sözleşmesinin sona erme şekli de önemlidir.

Başlıca kıdem tazminatı alınabilecek durumlar şunlardır:

·       İşverenin, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışları gibi haklı fesih nedenleri dışında iş sözleşmesini sona erdirmesi.

·       İşçinin sağlık sebepleri veya işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışları nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshetmesi.

·       İşçinin askerlik nedeniyle işten ayrılması.

·       Emeklilik şartlarının gerçekleşmesi nedeniyle işten ayrılma.

·       Kadın işçinin evlenme tarihinden itibaren bir yıl içerisinde kendi isteğiyle işten ayrılması.

·       İşçinin hayatını kaybetmesi.

Bu durumlarda, diğer yasal şartların da sağlanması kaydıyla kıdem tazminatı hakkı doğabilir.

Kendi İsteğiyle İşten Ayrılan İşçi Kıdem Tazminatı Alabilir mi?
En çok karşılaşılan yanlış bilgilerden biri, kendi isteğiyle işten ayrılan hiçbir işçinin kıdem tazminatı alamayacağı düşüncesidir.

Oysa bu doğru değildir.

İşçi, işverenin ücret ödememesi, çalışma koşullarına aykırı davranması veya kanunda belirtilen diğer haklı fesih nedenlerinin bulunması halinde iş sözleşmesini kendisi sona erdirse bile kıdem tazminatına hak kazanabilir.

Dolayısıyla istifa dilekçesi verilmiş olması, her durumda kıdem tazminatı hakkının ortadan kalktığı anlamına gelmez.

Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Kıdem tazminatı, işçinin çalıştığı her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücreti üzerinden hesaplanır. Bir yıldan artan süreler de hesaplamaya dahil edilir.

Hesaplamada yalnızca işçinin çıplak maaşı değil, düzenli olarak sağlanan ve para ile ölçülebilen bazı yan haklar da dikkate alınabilir.

Bununla birlikte kıdem tazminatı hesabında yasal tavan tutarı da göz önünde bulundurulur.

Sonuç
Kıdem tazminatı, çalışanların en önemli işçilik haklarından biridir. Ancak bu haktan yararlanabilmek için çalışma süresi, iş sözleşmesinin sona erme şekli ve kanunda belirtilen diğer koşullar birlikte değerlendirilmelidir.

İşten ayrılmayı düşünen veya iş sözleşmesi sona erdirilen çalışanların, herhangi bir hak kaybı yaşamamak adına fesih işlemi öncesinde hukuki durumlarını değerlendirmeleri önem taşımaktadır.

Avukat Berk TOPALOĞLU 
info@berktopaloglu.av.tr
https://www.berktopaloglu.av.tr