İŞ GÖRÜŞMELERİNDE YOL ÜCRETİ MESELESİ
Türkiye’de iş görüşmelerinde yol ücretini veren firmalar da var vermeyenlerde. Vermeyenler daha fazla gibi duruyor. Yol ücreti adaylarla firmalar arasında bazen sorunlara neden olmaktadır.Yol ücreti vermek firmaların pazarlanması anlamında çok iyi bir yöntem, adayı da çok motive eden bir yönü var. Fakat yol ücreti vermeyen firmaları da bu yüzden eleştirilmemelidir. Firmalar politikasını böyle belirlenmişse saygı duyrmak gerekir. Bazı adayların yol ücreti ısrarından dolayı da önemli iş fırsatlarını kaçırdığı da bir gerçektir.
 
TARAFLARIN BAKIŞLARINA GÖRE YOL ÜCRETİ:
 
YOL ÜCRETİ  VEREN ŞİRKETLERİN BAKIŞI:

1.)     Yol ücreti işveren markasının pazarlanması açısından önemlidir.  
2.)     Yol ücretini vermek firmanın kurumsal imajına olumlu etkisi vardır.
3.)     İyi adayları firma bünyesine çekmek için  motive edicidir.
4.)     Rakip firmalardan adayları kendi bünyelerine çekmek için olumlu etkisi vardır.
5.)     Nitelikli aday bulmayı teşvik eden bir unsur olarak görmeleri
6.)     Davet ettiği adayların kendileri için değerli olduğunu hissettirilmesi
7.)     İyi adayları işe almadan daha başarı olurlar.
 
 YOL ÜCRETİ VERMEYEN ŞİRKETLERİN BAKIŞI:
 
1.)     Yol ücreti kendileri için önemli bir maliyet unsurudur. Özellikle sirkülasyonun olduğu firmalarda önemli rakamlar tutabilmektedir.
2.)     Yol ücretinin belirlenmesi, belgelendirilmesi ve muhasebeye aktarılmasında yasal zorlukların olması
3.)     Yol ücretinin ödenmesi ve takibinin getirdiği zorluklarla uğraşmamak istenmemesi
4.)     Yol ücretinin adaylarca belgelendirilmesinin getirdiği zorluklar
5.)     Yol ücretinin adaylarla en pahalı olan yöntemin seçilmesinden dolayı duyulan endişeler
6.)     Şirketlerin yol ücreti için bütçe ayırmamasından kaynaklı sorunlar
7.)     İnsan kaynakları alt yapısının olmamasından kaynaklı sorunlar.
8.)     Adaydan kaynaklı sorunlar nedeni ile yol ücretinin ödenmek istenmemesi.

Örneğin davet edilen adayların özgeçmişlerinde oynamaları, kendilerinin o pozisyon için uygun olmadığını bilmelerine rağmen görüşmeye katılmaları, aşırı ücret taleplerinden kaynaklı nedenler vb
 
YOL ÜCRETİNİN  ADAYLAR AÇISINDAN ÖNEMİ:
 
1.)     Yol ücreti adayları motive eden bir unsurdur. O firma ile çalışmaya daha istekli olurlar.
2.)     Ücret ve yan haklar konusunda daha esnek olabilirler.
3.)     Özellikle işsiz olan adaylar için iş bulma ümidini teşvik eder.
4.)     Maddi nedenlerden dolayı iyi iş fırsatlarını kaçırmamış olurlar.
5.)     İşsizlik dönemlerini daha az stresli geçirmiş olurlar.
6.)     İş görüşmelerine daha hazırlıklı gitmelerini teşvik eder.
7.)     Lokasyon değiştirmeye daha istekli olurlar.
8.)     Kendileri için daha doğru karar vermelerini sağlar.
 
YOL ÜCRETİNİ KİM KARŞILAMALI?
İşsizler adaylar  için:

1.)     İşsiz adaylarda yol ücretini devlet İŞKUR üzerinden karşılamalıdır.
2.)      Sosyal devlet olmanın ve adayın yıllarca ödediği SGK prim ve işsizlik ödeneği gereği yol ücretinin İŞKUR üzerinden karşılanması gerekir.
3.)     İşsiz olan iş kanunun 25/II maddesi dışında kalan nedenlerle işsiz kalanların yol ücretini karşılaması gerekir.
4.)     İŞKUR adayın işsizlik ödeneği alıp almadığına bakmadan yol ücreti vermelidir.
5.)     İŞKUR her bir işsiz için en az adayın son bir yıllık brüt ücretinin  SGK prim matrahının % 2’si oranında yol ücreti vermelidir.
6.)     Yol ücreti yapılan iş görüşmesine göre hesaplanmalı, şehir dışı ve şehir içine göre miktar belirlenmelidir.
7.)     İŞKUR  yol ücretini almak isteyen adaylara verilmek üzere  web sitesinde bir form hazırlamalı, mülakat yapan firma bu formu İŞKUR web sitesinden giriş yapmalıdır. 

Halen çalışmakta olan adaylar için:

1.)     Her şeyin bir maliyeti var, iş görüşmesine gitmenin de bir maliyeti var. İş görüşmesine giden adayın da bazı maliyetlere katlanması gerekir.
2.)     Çalışan adaylarda ilk görüşmeyi iş arayan,  2. görüşmeyi ise şirketler karşılaması daha adaletli bir durum olur.
 
YOL ÜCRETİ TALEP ETMENİN HAKLI GEREKÇELERİ OLMALIDIR.

1.)     Randevu aşamasında firma ile aday yol ücreti ve tutarı konusunda mutabık olmalıdır.
2.)     Yol ücreti konusunda adaylar ısrarcı olmamaları gerekir.
3.)     Şehir dışından iş görüşmesine katılanlara yol ücreti verilmesi gerekir.
4.)     Yurt dışı görüşmelere davet edilenlere yol ücreti verilmelidir.
5.)     Aday başvuru yapmamış ancak siz davet ediyorsanız yol ücreti ödenmesi daha doğru olur.
6.)     Şehir içinden gelenlere yol ücreti verilmesi doğru değildir.
7.)     Yol ücreti makul maliyetlerde olmalı ve doğru belgelerle belgelendirilmelidir.
 
YOL ÜCRETİ  OBJEKTİF KRİTERLERE GÖRE BELİRLENMELİDİR.
 
1.)     Şehir dışından gelen adaylar için o şehir ile görüşmenin yapılacağı şehir arasında en iyi  otobüs işletmesinin geliş gidiş yol ücreti baz alınabilir.
2.)     Yol ücreti geliş gidiş bileti ile ibraz edilmelidir.
3.)     Yurt dışı seyahatlerde uçak bileti ile ibraz edilebilir. Bu bileti firma aday adına alabilir.
4.)     Özel araçla görüşmeye katılanlar için otobüs bilet ücreti baz alınarak yakıt fişi ibraz edebilir.
5.)     Otobüs bileti dışındaki maliyetler adaya ait olmalıdır.
6.)     Firmalar şehir dışından gelen adaylar için bazı ulaşım kolaylığı için şoförlerle adayı aldırabilir.
7.)     Yol ücreti adayın mülakata katılması halinde mutabık kalınan rakam ve belgeye dayalı olarak adayın banka hesabına ödenmelidir.
 
YOL ÜCRETİ VE ADAYLARIN İŞ ARAMA MALİYETLERİNİ AZALTMAK İÇİN NELER YAPILABİLİR?
 
1.)     Şehir dışından başvuran adaylarla ilk görüşmeyi  Skype üzerinden yapmak gerekir.
2.)     Randevu verirken öncelikle adayın o pozisyona uygunluğundan emin olmak için bazı konuların telefonda netleştirilmesi iyi olur.
3.)     Adaylar ilanı incelemeden başvuru yapmamalıdır. Pozisyonun kendisi için uygunluğunu randevu aşamasında netleştirmesi gerekir.
 

 Adaylar Davet aşamasında karşı tarafı rahatsız etmeden yol ücreti konusunda firmanın politikasını sorabilir.